Nederlands   English
 1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11 

dommekracht / jack

ALEX DEN OUDEN
EINDHOVEN - NEDERLAND

 1024×768
   (min.)
Oude techniek en werktuigbouw,
industriële geschiedenis en archeologie
Historical engineering and technology,
industrial archaeology and history
© AdO 1998 ... 2004

     


      Terug naar de index der artikelen ...                Back to the index of articles ...   

Tandwieloverbrengingen IV - kruisende assen

Gear boxes IV - crossing axles

Twee kruisende assen, dat wil zeggen, dat beide assen NIET in één vlak liggen en elkaar dus niet snijden. De twee assen worden vrijwel altijd loodrecht op elkaar gekozen. De meest voorkomende tandwiel­overbrenging in deze groep is de worm-wormwiel combinatie. Een enkele keer tref je wel eens een paar gekruiste schroefwielen aan.

Two crossing axles, that means that both axles do NOT lie in the same plane and hence do not intersect. The two axles nearly always are chosen perpendicular to each other. The most common type of gear transmission in this group is the worm and wheel combination. From time to time you may come across a pair of crossed helical gears.

Metaalbouwdozen zijn ook bruikbaar voor het bouwen van demon­stratie­modellen van worm-wormwiel­overbrengingen. Kijk maar verder ....

Metal construction sets can also be used to build demonstration models of worm-wheel transmissions. Have a look at this page ....


Worm en wormwiel

Worm and wheel

Een worm doet op het eerste gezicht wel denken aan een stuk schroef­draad, maar het tandprofiel wijkt duidelijk af van dat van een schroefdraad. Een wormwiel ziet er wel wat uit als een tand­wiel met schuine vertanding, alleen is het aan de omtrek hol uitgedraaid, om aan te sluiten op de worm. Je ziet in neven­staande foto gelijk ook de meest gebruikelijke materiaal­combinatie, namelijk staal voor de worm en brons voor het wormwiel.

De afgebeelde worm is enkelgangig en het wiel heeft 75 tanden. Dit betekent, dat de vertraging i = 75.

Wormen worden ook wel dubbelgangig uitgevoerd. De schuinstand van de tanden op het wormwiel is dan natuurlijk groter. Stel dat een tweegangige worm samen­werkt met een wormwiel van bijvoorbeeld 80 tanden, dan vind je i = 40.

worm en wormwiel
worm and wheel

Ar first sight a worm may look like a screw thread, but the tooth profile is clearly different from that of a screw. A wormwheel looks quite like a spur gear with skewed teeth, but its circumference is turned out hollow to fit the worm. In the photo left you see the combination of materials most commonly used in the design of worms and wheels: steel for the former and bronze for the latter.

The worm photographed here has a single thread (one start) and the wheel has 75 teeth. This means that the reduction ratio i = 75.

It is possible to give the worm a twin thread (two starts). Naturally, the teeth on the wheel then have to be more skewed. Suppose that a two-threaded worm is combined with a wheel of, say, 80 teeth. The reduction ratio will then be i = 40.

In een metaalbouwdoos komen geen echte wormwielen voor. Je maakt gewoon gebruik van de universeel inzetbare plaat-tandwielen met geringe dikte. Dat maakt de overbrenging niet werkelijk stabiel, maar vooruit. Ook het juist afstellen is niet werkelijk eenvoudig.

In a metal construction set you will not find real wormwheels. You just use the ordinary universally applicable flat spurs. The resulting gear train is not really very stable, but that has to be accepted. Accurately adjusting it is not a very simple job, either


worm en wormwiel
worm and wheel

In dit model werkt de enkelgangige worm samen met een wormwiel met 37 tanden, zodat i = 37. De worm is direct op de motoras gemonteerd en de motorlagers nemen de forse axiale kracht op, die onder belasting op de worm werkt. Het wormwiel is aan weerszijden van de naaf radiaal en axiaal gelagerd en kan dus niet naar opzij bewegen. Op de uitgaande as zie je de helft van een elastische koppeling.

In this model, a single-threaded worm engages in a wheel having 37 teeth, so i = 37. The worm is mounted directly on the motor shaft and the bearings of this shaft take up the considerable axial force acting on the worm under load. The wheel bearings, one at each side of its hub, must absorb both radial and axial loads, so the wheel cannot drift sideways. The output axle carries one half of an elastic coupling.


worm en wormwiel
worm and wheel

De koppeling heeft een behoorlijk groot koppel over te dragen: 37 keer het koppel op de worm, tenminste, als we de mechanische verliezen zouden verwaarlozen. Dat is niet terecht, want een worm-wormwiel overbrenging (met grote vertraging) heeft een rendement van hooguit 75-80%. Dat komt omdat zich op het contactvlak tussen worm en wormwiel flink wat glijdende wrijving voordoet. Het lage rendement wordt voor lief genomen als het kunnen bereiken van een grote vertraging in één stap doorslag­gevend is. Wel is het dan belangrijk dat de overbrenging rijkelijk gesmeerd wordt: enerzijds voor het verminderen van de wrijving, anderzijds voor het afvoeren van de wrijvingswarmte.

The coupling has to transmit a considerable torque: 37 times the torque on the worm, that is, if we neglect the mechanical losses. This however is not really permissible, because a worm-wormwheel pair (with large reduction) shows an efficiency of no more than 75-80%. Quite a bit of sliding friction is generated in the contact area between worm and wheel. The inferior efficiency is accepted as unavoidable when obtaining a large reduction ratio in a single stage is imperative. It is then very important to amply lubricate the transmission. Not only to reduce the friction losses, but also to carry off friction heat.


naar de top    naar de top to the top    to the top