Nederlands   English
 1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11 

dommekracht / jack

ALEX DEN OUDEN
EINDHOVEN - NEDERLAND

 1024×768
   (min.)
Oude techniek en werktuigbouw,
industriŽle geschiedenis en archeologie
Historical engineering and technology,
industrial archaeology and history
© AdO 1998 ... 2004

     


      Terug naar de index der artikelen ...                Back to the index of articles ...   

Een riemgedreven molen voor de zalfbereiding

Met dank aan het Techniekmuseum Delft

Een hoogst interessant apparaat en niet zo klein, ook! Deze molen is afkomstig van de Apotheek der Haagse Ziekenhuizen. Het bouwjaar schat ik op omstreeks 1930. De fabrikant is Atelier de Construction Ed. Courtoy, Hal (BelgiŽ), vertegenwoordigd door Technisch Handelsbureau W. Schortemeyer, Santpoort.

A belt-driven mill for the preparation of ointments

With due thanks to the Techniekmuseum Delft

A rather interesting piece of apparatus and quite large, too! This mill comes from the joint dispensary of a group of hospitals in The Hague. I estimate the year of construction to be c. 1930. The maker is Atelier de Construction Ed. Courtoy, Hal (Belgium), represented by Technisch Handelsbureau W. Schortemeyer, Santpoort.


De molen heeft een verticale as. Deze wordt van opzij haaks aangedreven door een klein kegelwiel, dat in een groot conisch kroonwiel grijpt. De aandrijving is in het onderstel geplaatst, en doet sterk denken aan het drijfwerk van een koren(water)molen. De as draagt bovenaan een liggend brugstuk, waaraan de beide kogels draaibaar zijn opgehangen. Elke kogel heeft een eigen rondsel, dat in een vaststaand centraal tandwiel grijpt. Draait het brugstuk, dan draaien de kogels tegelijkertijd ůůk met een vier keer zo hoog toerental om hun eigen as, omdat de rondsels zich afwikkelen op het grote tandwiel.

Het bovendeel van het molenhuis is dubbelwandig uitgevoerd en fungeert als watermantel. De charge kan zo met heet water verwarmd worden, om ook dikkere zalven te kunnen verwrijven. De aansluitingen voor de watertoe- en afvoer zijn links in de foto te zien.

zalfmolen: vooraanzicht
salve mill: front view

The mill has a vertical shaft, driven from the side by a set of bevel gears, a small one on the driveshaft and a large crownwheel on the main shaft. The mechanism is situated low in the housing. It is very similar to the drive mechanism of a waterdriven cornmill. At the top, you see a horizontal bridge, carrying the two balls. Each ball is provided with a small spur gearwheel, which engages in a large fixed gear in the centre of the mill. When the bridge rotates, the balls also rotate with a four times higher speed around their own axis, since the small spur wheels evolve round the central wheel.

The upper part of the mill housing is double-walled and acts as a water jacket. The charge can be heated with hot water, to ensure that the stiffer salves, too, can easily be handled. You see the connections for water inlet and outlet on the left side of the mill housing.

De wrijfkom onder de kogels heeft een profiel dat exact aansluit op de kogels. Aan de binnen- en buitenrand lopen met het brugstuk meedraaiende afschrapers. Ook de kogels zijn elk voorzien van een afschraper. Deze zorgen er samen voor, dat de grondstoffen voor de zalf (in hoofdzaak talk, oliŽn en vetten; en/of vaseline) grondig worden vermengd tot een homogene en gladde pasta.

detail van de roterende kogels en schrapers
detail of rotating balls and scrapers

The bowl of the mill has a profile which accurately follows the outline of the balls. At the inner and outer edges of the bowl, scrapers rotate with the bridge. The balls, too, are provided with a scaper each. In combination these scrapers ensure that the raw materials of the salve (mainly talcum, oils and fats; and/or vaseline) are mixed thoroughly to form a homogenous and smooth paste.

De molen wordt aangedreven door een continu bewegende platte lederen riem. Loopt deze over de buitenste, losse, riemschijf, dan staat de molen stil. Door draaien aan het kleine handwiel (zichtbaar achter de riemschijven) wordt de riem met een tandheugel zijdelings verschoven, tot hij geheel op de binnenste, vaste, riemschijf ligt. Dan draait de molen.

riemaandrijving met losse en vaste schijf
belt drive with fast and loose pulley

The mill is set in motion with a continuously running flat leather belt. When the belt runs on the outer, loose, pulley, the mill is stationary. By means of the small handwheel (visible behind the pulleys) a rack is moved to slide the belt sideways on to the inner, fast, pulley. The mill then starts operating.

In het in 1977 uitgegeven boekje "228 jaar Apotheek Haagse Ziekenhuizen" treffen we deze foto aan van de molen in vol bedrijf. Enkele gegevens? Elke kogel weegt 50 kg. De hele molen weegt overigens ruim 1600 kg. Chargegewicht rond 50 kg gerede zalf. Gemiddelde draaitijd voor een charge: een half uur.

de zalfmolen in gebruik in de apotheek van de Haagse Ziekenhuizen, omstreeks 1976
the salve mill in operation in the dispensary, c. 1976

In a small booklet "228 jaar Apotheek Haagse Ziekenhuizen", published in 1977, this photo shows the mill in operation. Some data? Each ball weighs 50 kg. The mill in its entirety weighs slightly over 1600 kg. Chargeweight about 50 kg prepared salve. Preparation time for a charge, c. 30 minutes.


naar de top    naar de top to the top    to the top