Nederlands   English
 1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11 

dommekracht / jack

ALEX DEN OUDEN
EINDHOVEN - NEDERLAND

 1024×768
   (min.)
Oude techniek en werktuigbouw,
industriŽle geschiedenis en archeologie
Historical engineering and technology,
industrial archaeology and history
© AdO 1998 ... 2004

     


      Terug naar de index der artikelen ...                Back to the index of articles ...   

Een 20-tons Losenhausen trekbank
gebouwd in 1930

A 20-ton Losenhausen tensile testing machine
built in 1930


Het ophalen van de trekbank

Collecting the machine

Aangetroffen situatie

De trekbank stond in een houten hokje, afgeschoten in de hoek van een veel grotere en hogere bakstenen hal. De twee binnenwandjes hadden een regelwerk van houten balkjes, aan de buitenzijde bekleed met schroten en aan de binnenzijde met zachtboard. Op de wandjes lag een dak van houten balken bedekt met planken. In een hoekje stond een simpel tafeltje en verder stonden er een paar rekken om proefstaven op te slaan. Tamelijk spartaans - hoewel - er stond een electrisch kacheltje!

trekbank en bedieningseenheid, bovenste deel
testing machine and control unit, upper part

The way it was ....

The tensile testing machine was housed in a rather small wooden cabin, partitioned off in one corner of a much larger and higher brick-built shed. The two inner cabin walls had a frame of wooden beams, clad on the outside with slabs and on the inside with soft board. Atop the walls lay a wooden beam roof, covered with reused floor boards. In one corner stood a simple small table and there were some shelves to store test bars. Quite Spartan - although - there was a small electric fire!

trekbank en bedieningseenheid, middendeel
testing machine and control unit, central part trekbank en bedieningseenheid, onderste deel
testing machine and control unit, lower part

Afbraak en transport

De machine bestaat uit twee grote delen: de trekbank en de bedienings­tafel met hydraulische pomp en afleesschalen. De bedieningstafel vormde geen probleem. De onderzijde is vlak en hij was met hout­draadbouten vastgeschroefd op vier in een vierkant gelegde balken. Die balken lagen, zo bleek, gewoon los op de betonnen funderingsplaat .... Een beitel in de voor- en achterbalk geslagen, een tikje wrikken met een koevoet en daar kwamen ze er al onderuit. De bedieningstafel bleef op de zijbalken staan en nu konden de lepels van een vorkheftruck er zo ondergeschoven worden.

de trekbank op de lepels van de vorkheftruck
the testing machine on the forks of a lift truck

Dismantling and transport

The installation consists of two main parts, the control unit with hydraulic pump and dials; and the testing machine itself. The control unit gave no problem. It has a flat bottom and it was fixed with four simple lag bolts to a square of four wooden beams laid directly on the concrete floor. These beams, so it proved, were not even fastened to the concrete .... Hammer a chisel into the front and rear beams, use a crowbar to jerk'em loose and with a bit of pulling and pushing they came out nicely. The control unit now stood on the two side beams and the forks of the lift truck could be passed under the control unit.

Meer kopzorgen gaf de trekbank zelf. Deze stond op een betonblok van bijna 50 cm hoogte. Nu prikt de schroefspil van de onderste spankop bijna 15 cm onder de gietijzeren machinevoet uit. Deze protuberantie stak in een cilindrische uitsparing van het betonnen funderingsblok. Om de trekbank te kunnen verwijderen, moest deze dus eerst een 20 cm gelicht worden. Hij zweeft dan krap ¾ meter boven de grond. Griezelig hoog. Het is een tamelijk tuitelig machien, met de aanzienlijke massa van cilinder en zuiger helemaal aan de top. Ik voelde er dus niets voor, om onder de machinevoet te gaan tillen. Vooral ook omdat deze smal en ondiep is in verhouding tot de hoogte.

The testing machine caused more headaches. It stood on a concrete block, nearly 50 cm high. The screw spindle of the lower clamping jaws protrudes some 15 cm below the cast iron machine bed. A cylindrical chamber was made in the concrete block to house it. This meant that, in order to move the testing machine, this first had to be lifted say 20 cm. It then floats nearly ¾ meter above the ground. Hair-raisingly high! This is a machine prone to tottering, with its heavy weight of cylinder and piston high up up at the top. So lifting by putting the forks under the machine bed was out of the question. Particularly since the bed is narrow and short in relation to the height.

De beste benadering was, om de lepels van de vorkheftruck een 80 cm te spreiden en ze dan onder de buigtafel te brengen. En dan lichten. Daarbij was wel pasgemaakt stophout nodig, want de onderzij van de buigtafel loopt een graad of tien schuin. Bovendien moet de machine zuiver centrisch geheven worden, anders komt hij scheef te hangen.

The best approach was to set the forks of the lift truck about 80 cm apart and then pass them under the bending table. And lift from there. This requires specially fitted wooden filler blocks as the lower edge of the bending table is inclined some ten degrees. You must also center the forks on the machine, otherwise it will be lifted askew.

Maar .... eigenlijk kun je de trekbank niet zonder meer aan de tafel optillen. Immers, de zuiger schuift omhoog in de cilinder tot het hoogste punt en het is absoluut onduidelijk, hoe het gewicht van de machine (ongeveer een ton) van de zuiger op de cilinder en het frame wordt overgebracht. Dat is dus vragen om beschadiging van de zuiger. Ik heb daarom twee even lange staande balkjes tussen de bovenzijde van de buigtafel en de onder­zijde van de framekop geplaatst en een hydraulische 5-tons krik tussen de boven- en onder-spankop. Draai je de krik nu aan, dan worden de twee balkjes bovenin klemgezet. Til je vervolgens met de vorkheftruck onder de buigtafel, dan brengen de balkjes direct het gewicht van de machine over op het frame. De gevoelige cilinder en zuiger blijven onbelast.

But .... as a matter of fact, you cannot simply lift the machine by its table. What happens? The piston moves upwards in the cylinder till it touches at the top. It is absolutely unclear, how the weight of the machine (about one ton) is transferred from the piston to the cylinder and the frame. This is asking for trouble, i.e., damage to the piston. So I fitted two vertical wooden beams between the table top and the bottom of the upper frame and a hydraulic 5-ton jack between the upper and lower clamping jaws. When you pump up the jack, the two beams are firmly clamped in place. In this manner, when the lift truck starts lifting under the bending table, the two beams will transfer the weight of the machine directly to the frame. The sensitive cylinder and piston remain unloaded.

De aan de onderzijde uitstekende schroefspil had nog een tweede consequentie. De trekbank moet tijdens het transport op twee zware en hoge balken rusten, met de schroefspil precies er tussen. In werkelijkheid heb ik hiervoor de proefstaafrekken gebruikt, die ik in het lab aantrof. Ze zijn gemaakt van planken van 4,5 cm dik, zwaar genoeg dus.

That protruding screw spindle had yet another consequence. During transport, the testing machine has to rest on two heavy timbers, high enough to accomodate the spindle, at both sides of the spindle. In fact I have used the shelves for test bars I found in the cabin. These were made of timbers 4.5 cm thick, sturdy enough for this purpose.

Trekbank en bedieningstafel waren met drie hydraulische leidingen gekoppeld: voe­ding onder de zuiger; lekolie-terugvoer boven de zuiger; een dunne meetleiding. Verder loopt er een trekkabeltje over enkele katrolletjes naar de trommel van de schrijver. En een electrisch kabeltje naar de motor van de verstelling van de onderste spankop. De olieleidingen hebben schroefkoppelingen; eenvoudig los te maken. De olie opvangen in een meegenomen pan. Er kwam niet meer dan 1,5 liter uit - het reservoir in de bedieningstafel bevat 50 liter, maar die hoefden niet worden afgetapt. Het trek­koordje en de kabel doorknippen. Al met al duurde het mechanische werk (inclusief het losdraaien van de funderingsbouten) een minuut of vijf.

de machines werden verankerd met spanbanden
the machines were immobilised with drag bands

Testing machine and control unit were connected with three hydraulic lines: feed under the piston; return of oil leaked along the piston; and a narrow pressure measuring line. Then there is a small steel wire which runs over several sheaves to drive the drum of the diagram writer. Finally, an electric cable to feed the electric motor of the adjusting mechanism of the lower jaws. The oil piping has screw connections, easily loosened. The oil was caught in an old pan, brought along for the purpose. Only 1.5 litre emerged - the oil reservoir in the control unit holds another 50 litre, which need not be drained. Snip the steel wire and the electric cable. All together, the mechanical work (including removing the foundation bolts) took about five minutes.

Iets minder makkelijk was het slopen van de voorwand van de lab-ruimte. Deze was goed vier meter hoog en nergens een ladder of trap te vinden. Het dak was verder in gebruik genomen als "vliering" en er lag van alles aan (zware) troep op. Dat kreeg ik er zonder ladder dus niet af. Zou het dak blijven hangen als ik de voorwand er uitsloopte, met al dat gewicht erop? Om voldoende manoevreerruimte voor de vorkheftruck te krijgen moest bijna de hele wand (vier meter breed) er uit. Daar heb ik meerdere uren op staan zwoegen met hamer, zaag en beitel. Maar 't is gelukt: het dak hing wel door maar bleef gelukkig op z'n plaats. De veiligheidshalve klaargezette stempels waren niet nodig.

A bit more problematic was the demolition of the (wooden) front wall of the cabin. This stood its four meters height and nowhere a pair of steps or a ladder to be found. Furthermore, the roof was used to store any old junk, quite heavy parts among this. These could not be removed without a ladder. Would the roof remain in place if I demolished the front wall, with that load on it? To obtain sufficient manoeuvring room for the lift truck, I had to remove virtually the whole wall (four meters wide). It took me several hours of exhausting physical work with hammer, chisel and saw. But all went well, the roof held (although it terribly sagged). The props prepared in advance were not required.

Het afheffen en verrijden met de vorkheftruck vroeg niet meer dan een half uur, toen stonden de trekbank en de bedieningstafel zij aan zij op de oplegger. De trekbank werd vastgezet met spanriemen over de buigtafel. Om spanningen op de zuiger en de cylinder te voorkomen, heb ik ook balkjes tussen de onderzijde van de buigtafel en het onderblok van de trekbank geplaatst. Op de kop van de balkjes de schuine stopstukken die ik voor de lepels van de vorkheftruck had gemaakt; en dan met een forse hamer de zaak klemgeslagen. De buigtafel zat nu onwrikbaar vast tussen balkjes naar boven en dito naar beneden. De spanbanden konden daarna zonder gevaar aangehaald worden. Alles klaar voor het transport.

Lifting and moving with the fork lift truck took only about half an hour. Then the testing machine and the control unit stood in the truck, side by side. The testing machine was immobilised with drag bands laid over the bending table. As I did not want to introduce any stress into the piston and cylinder, I put vertical wooden beams between the underside of the bending table and the bedplate. On top of the beams, the inclined wooden blocks used previously on the forks while lifting the machine, and then with a heavy hammer I closed up the lot. The bending table was as firm as a rock between the beams above and those below it, so the drag bands could firmly be tightened without danger. All ready to go!


En zo gaat het worden ....

Wel, daar valt nog niet veel over te ver­tellen. Eerst moet er een nieuw fun­deringsblok (met puist voor de trekbank) komen. Ik denk dit af te werken met tegeltjes. Op de vorige locatie was er niets aan het beton gedaan, en het was er spekglad en smerig door lekolie. Natuurlijk hoort er geen olielekkage te zijn als de machine goed wordt onderhouden. Maar tegeltjes zien er zo feestelijk uit. Hoe dan ook, ik heb de tekening van de originele fundering teruggevonden. Die zal nog aangepast moeten worden.

originele funderingstekening
original foundation plan

The way it's going to be ....

Well, I cannot yet say much about that. First I'll have to cast a new concrete foundation block, with a higher section for the testing machine. I intend to finish this with ceramic tiles. On the former location, the concrete was left as-is and it was extremely dirty and greasy, due to leaked oil. Of course, the machine should not leak if properly maintained. But then, those tiles look so nice. Anyhow, I did find the drawing of the original foundation block, which will have to be adapted to the new situation.

Tot die tijd staan trekbank en bedieningstafel op blokken in een hoek van de garage. Ik ga er regelmatig even naar kijken.

tijdelijke opslag
temporary storage

Until that time, the testing machine and the control unit have found a place in a corner of the garage. I regularly go and have a look at them.


naar de top    naar de top to the top    to the top