Nederlands   English
 1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11 

dommekracht / jack

ALEX DEN OUDEN
EINDHOVEN - NEDERLAND

 1024×768
   (min.)
Oude techniek en werktuigbouw,
industriŽle geschiedenis en archeologie
Historical engineering and technology,
industrial archaeology and history
© AdO 1998 ... 2004

     


      Terug naar de index der artikelen ...                Back to the index of articles ...   

Poldi hardheidsmeter

Poldi hardness tester

Vaak is het nodig om de hardheid van een werkstuk te bepalen, bijvoorbeeld omdat deze maatgevend is voor de slijtvastheid. Daarvoor zijn in de loop van de tijd verschillende apparaten ontwikkeld: Brinell, Rockwell, Vickers zijn de meest bekende. Soms blijkt in de praktijk dat je zo'n apparaat onmogelijk kunt gebruiken. Neem als voorbeeld een gietstuk van fikse afmetingen. Dat past niet op het aambeeld van de hardheidsmeter in het metaallab. Nee, je moet met je hardheids­meter naar het werkstuk toe. Voor dergelijk mobiel gebruik zijn verschillende handige apparaatjes uitgevonden en gepatenteerd.

It is often required to determine the hardness of a workpiece, for instance because this is a measure for the resistance to wear. Over the years, various apparatus have been developed for this purpose: Brinell, Rockwell, Vickers are the best known. In practice it is not always possible to use one of these machines. Take for example a large casting. This certainly won't fit on the anvil of the hardness tester in the metallurgy lab. No, you have to take your hardness tester along with you to the workpiece. For this kind of ambulatory use, several handy devices have been invented and patented.

Poldi-hamer
Poldi-hammer

De Poldi-hamer, bijvoorbeeld. Deze werkt met een glasharde stalen kogel, net als de Brinell-hardheidsmeter. De kogel is gevat in een stalen houder met gekartelde greep, die je rechtsonder in het doosje ziet liggen. De houder heeft een sleuf van vierkante doorsnede waar een ijkstaaf in wordt geschoven. Zo'n staaf ligt hier in de foto bovenin het doosje. Aan de linkerzijde van de houder steekt een stift uit. Hoe ga je nu te werk? Schuif een ijkstaaf in de houder. Neem het apparaat in de linkerhand en plaats het met de kogel op een horizontaal vlak van het te meten werkstuk. De stift wijst dan recht naar boven. De stalen meetkogel ligt opgesloten tussen de bovenzij van het werkstuk en de onderzij van de ijkstaaf. Met een forse hamer in de rechterhand geef je een klap op de uitstekende stift. De kogel maakt een mooie indrukking, zowel in de ijkstaaf als in het werkstuk. Je ziet een rijtje van dergelijke indrukkingen in de ijkstaaf in de foto. Vervolgens meet je met de meet­loep met schaalverdeling, die je links onderin het doosje ziet liggen, de diameters van beide indrukkingen. In het tabellenboekje in het deksel van het doosje vind je voor een gegeven hardheid van ijkstaaf bij de verhouding van de twee opgemeten diameters de hardheid van het werkstuk gegeven. De hardheid van de ijkstaaf is ingestempeld, in de foto staat er eentje van 70 kg/mm², vrij hard.

One of these is the Poldi-hammer. It works with a hardened steel ball, just like a Brinell tester. The ball is held in a steel holder with a knurled grip. You can see this holder in the box on the righthand bottom side. The holder is provided with a square-section slot, in which a calibrated bar can be fed. In the box, such a bar lies next to the holder. On the lefthand side of the holder, a pin emerges. How to operate this contraption? First slide a bar in the holder. Then take up the Poldi with your left hand and position the ball on a horizontal surface of your workpiece. The pin then points straight up. The steel ball is caught between the top of the workpiece and the underside of the calibated bar. With a sturdy hammer in your right hand, hit the emerging pin smartly on the head. The ball gives a nice impression, both on the bar and on the workpiece. You can observe a row of such indents in the bar shown in the photo above. Next you measure the diameters of the indents in the workpiece and the calibration bar with the graduated eyepiece shown on the lefthand side of the box. In the booklet in the lid of the box you'll find, for a given hardness of calibration bar, at the ratio of the two diameters you've measured, a value for the hardness of the workpiece. The hardness of the calibrated bar is stamped on it, the one in the photo is 70 kg/mm², quite hard.

Om nauwkeurig te werken, mogen de diameters van de indrukkingen in werkstuk en ijkstaaf niet te ver uit elkaar liggen. Met andere woorden, de hardheden van werkstuk en ijkstaaf mogen elkaar niet te veel ontlopen. Daarom kon je ijkstaven kopen van diverse gestandaardiseerde hardheden. Het boekje bevat tabellen voor elk van die gestandaardiseerde ijkstaven. Na elke meting moet de ijkstaaf een stukje worden opgeschoven, zodat opvolgende indrukkingen minstens 1,5 diameter van elkaar afliggen. Direct bij de indrukking is de ijkstaaf namelijk door de vervorming wat harder geworden. Meet je de volgende keer te dicht bij een vorige indrukking, dan krijg je een te laag meetresultaat. De ijkstaaf is vierkant dus je kunt hem eventueel aan vier zijden gebruiken. De leverancier ried dit echter af.

To work accurately, the diameters of the indents in workpiece and calibration bar may not differ too much. In other words, the hardnesses of workpiece and calibration bar may not drastically diverge. That is why you could buy bars calibrated to various standardised hardnesses. The booklet contains tables for each of these standardised test bars. Between consecutive determinations, you must slide the test bar in the holder to a fresh surface, so that the indents will be at least 1.5 diameters apart from each other. Due to work hardening, the testbar has become slightly harder near to each indent. So, if you measure too near an old indent, you'll find too low a hardness. The calibrated bar is square, so you may use its four surfaces. The manufacturer however advised against this practice.


naar de top    naar de top to the top    to the top